‘Waarom de woorden van Baudet nep zijn’

13 0

Thierry Baudet van Forum voor Democratie slingerde vorige week vrijdag een haat-tweet de wereld in over twee vriendinnen die lastig gevallen zouden worden door twee Marokkanen, die achteraf twee conducteurs in burger bleken te zijn. Als je een communicatieopleiding hebt gedaan dan weet je bij voorbaat: ‘dit is zwaar fake’, net als de ‘excuses’ die de FvD-voorman later de lucht in stuurde. Mijn vermoedens werden door NRC bevestigd.

Kaartcontrole

‘Woorden inslikken of spijt betuigen, dat doet Thierry Baudet niet snel. Maandag was dat anders. Hij was „te snel, te stevig” geweest met zijn uitspraken over een incident in een trein, zo reconstrueerde het NRC op haar website. Het zijn de naweeën van een tweet die Baudet afgelopen vrijdag de lucht in slingerde. Hij schreef dat twee van zijn vriendinnen door vier Marokkanen waren lastig gevallen. In zijn tweet riep hij de ‘lieve, kinderlijk naïeve Nederlanders’ vooral op te stemmen voor verandering (en dus op Forum voor Democratie). Immers, het verkiezingsseizoen staat op het punt te beginnen. 

Maar helaas voor Baudet. Geen vier jongens van een bepaalde nationaliteit die dames lastigvallen, want NS reageert op Twitter al vrij snel: ‘het was slechts een kaartcontrole door conducteurs in burger’. Ai… daar gaat je geloofwaardigheid. Zou je denken, want het gaat natuurlijk niet om die vriendinnen. Zoals Ivo Niehe al heel cynisch opmerkte op Twitter: ‘die gaan niet met de trein, die pakken een privéjet’. Het gaat immers om de onderliggende boodschap. 

Nederstigt en Poiescz

Tijd voor een literatuuronderzoek. Meteen springt er in de literatuur van Nederstigt en Poiescz (Consumentengedrag) viel meteen een term op die in deze context: ‘beïnvloeding’. Die kun je – aldus Nederstigt en Poiescz – weer opslitsen in ‘informatief’, ‘normatief’ en ‘waardenexpressief’. Die laatste kun je nu even vergeten; er is nu vooral van informatieve- en normatieve beïnvloeding gebruik gemaakt. Met name de normatieve is ingezet met als functie ‘een beloning verkrijgen als je op Forum voor Democratie stemt’. 

Social media worden – in tegenstelling tot enkele jaren geleden – niet meer puur gebruikt voor status-updates, maar vooral door politici en bedrijven om mensen te beïnvloeden, te overtuigen en om aan te zetten tot actie. De tweet had dus een informatieve waarde (overreden), normatief (what if) met als afsluiter een een ‘call to action’. Kortom, een verkeerde inzet van marketing.

Onderliggende boodschap

Terug naar de onderliggende boodschap. Baudet heeft die bij het NOS-journaal nog maar eens herhaalt op 5 februari: overlast op straat en in het openbaar vervoer. En wat is er dan mooier om iets te pakken wat ons allemaal in het dagelijks leven kan overkomen? Immers, iedereen kan lastig gevallen worden door deze of gene, waar dan ook. Vaak ook nog eens door een bepaalde groep mensen. Waardoor de tweet bijdraagt aan een stuk framing (bepalen waarover men denkt, aldus schrijvers Connie de Boer en Swantje Brennecke in het boek Media & Publiek) en priming: het refereren aan het effect van een stimulus (in dit geval: de tweet). Door een stimulus wordt opgeslagen kennis over bepaalde onderwerpen geactiveerd die er rechtstreeks mee te maken heeft.

En dat heeft Baudet dus goed begrepen, althans zijn campagne apparaat. Of PR-commissie. Of het ethisch verantwoord is is een ander verhaal. In ieder geval heeft de boodschap het publiek bereikt en ook al reageert iedereen negatief: negatieve publiciteit is ook publiciteit. Baudet heeft z’n vette kluif daarmee nu half binnen.

Inmiddels heeft Baudet gereageerd. Hij heeft gezegd dat hij ‘fout’ zat, maar in het programma Jinek blijft hij erop hameren dat ‘het wel is gebeurd’.